Mùa đông Hà Nội lạnh ẩm, nhiều nhà bật điều hòa chiều nóng hay máy sưởi cả buổi tối mà phòng vẫn không ấm, hóa đơn điện tháng Một không kém tháng Bảy. Nguyên nhân thường nằm ở cửa: hơi ấm thoát ra qua mặt kính, còn gió lạnh lùa vào qua khe cửa.
Tôi là Tùng Nguyễn, kỹ sư trưởng thi công của Rèm tổ ong Đại Phát. Bài này đi qua các cách giữ ấm phòng bắt đầu từ cửa, từ việc không tốn tiền đến việc lắp thêm rèm hay vách, kèm số liệu công khai của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) về rèm tổ ong.
Tóm tắt nhanh
- Cửa sổ là chỗ mất nhiệt lớn: DOE cho biết khoảng 30% năng lượng sưởi của một ngôi nhà thất thoát qua cửa sổ.
- Chặn gió lùa trước: chỉnh cánh, thay gioăng hở; việc rẻ nhất và nhiều khi hiệu quả nhất.
- Rèm tổ ong lắp khít: theo DOE có thể giảm từ 40% lượng nhiệt thất thoát qua cửa sổ vào mùa lạnh.
- Khoanh vùng phòng sưởi: vách ngăn tổ ong chặn hơi ấm thoát lên cầu thang thông tầng.
Vì sao bật sưởi mà phòng vẫn lạnh?
- Mặt kính lạnh: kính truyền nhiệt nhanh hơn tường; không khí ấm chạm vào kính lạnh đi và chìm xuống, tạo luồng lạnh sát cửa sổ mà bạn cảm thấy như gió lùa.
- Khe hở quanh cửa: gioăng cũ, cánh cửa xệ, ô thoáng không đóng làm gió lạnh vào liên tục.
- Không gian thông nhau: phòng khách thông cầu thang hay thông bếp; hơi ấm bốc lên tầng trên hoặc lan sang khu không cần sưởi.
Theo trang hướng dẫn về rèm và màn cửa tiết kiệm năng lượng của DOE, khoảng 30% năng lượng sưởi của một ngôi nhà bị mất qua cửa sổ (DOE Energy Saver, bản lưu trữ).
Bước 1: chặn gió lùa, việc rẻ nhất
- Đưa tay dọc mép cửa vào ngày gió mùa để tìm chỗ lạnh; thay gioăng cao su đã chai, cứng.
- Chỉnh lại cánh cửa nhôm kính bị xệ để cánh ép kín vào khung.
- Đóng ô thoáng, ô kính lật không cần thiết trong những ngày rét đậm.
- Khe dưới cửa đi có thể dùng thanh chặn chân cửa.
Bước 2: rèm tổ ong lắp khít ô kính
Rèm tổ ong có cấu trúc ô lục giác giữ lại một lớp không khí giữa mặt kính và phòng. DOE cho biết rèm tổ ong (cellular shades) thường được xem là có chỉ số cách nhiệt R cao nhất trong các loại rèm, và khi lắp khít, chúng có thể giảm từ 40% lượng nhiệt thất thoát qua cửa sổ vào mùa lạnh, tương đương khoảng 10% năng lượng sưởi (DOE). Con số này phụ thuộc rất nhiều vào độ kín: DOE cũng lưu ý loại có ray hai bên cho hiệu quả cao nhất.
Cách lắp để giữ ấm tốt:
- Lắp lọt lòng sát khung hoặc gắn trên từng cánh kính để mép rèm hở ít nhất; xem rèm tổ ong trên kính.
- Kéo xuống từ chiều tối đến sáng hôm sau; ban ngày có nắng thì kéo lên để nắng sưởi phòng, như DOE khuyên.
- Chọn vải dày hơn cho phòng ngủ: blackout tráng bạc vừa cản sáng vừa có thêm lớp tráng; so sánh trong bài dimout hay blackout.
Rèm tổ ong lắp lọt lòng từng ô cửa sổ: mùa đông kéo xuống buổi tối, mùa hè cản nắng
Mùa hè, cùng bộ rèm đó cản nắng: DOE cho biết rèm tổ ong lắp khít có thể giảm tới 60% lượng nhiệt mặt trời đi qua cửa sổ. Một lần lắp dùng được cả hai mùa.
Bước 3: khoanh vùng phòng đang sưởi
Không khí ấm nhẹ hơn nên bốc lên; nhà phố có cầu thang thông tầng mất hơi ấm ở tầng dưới rất nhanh. Vách ngăn tổ ong kéo ngang chắn cầu thang hoặc chia phòng khách với bếp giúp giữ hơi ấm trong khu đang dùng, khi không cần thì gom gọn sát tường. Xem vách ngăn tổ ong cầu thang và vách ngăn phòng điều hòa.
Cửa hàng, quán phải mở cửa đón khách có thể dùng cửa xếp lá nhựa Polycarbonate trong suốt để chặn gió lạnh mà khách vẫn nhìn thấy bên trong.
Chi phí tham khảo
Rèm tổ ong cửa sổ, cửa đi, trên kính: 550.000 – 1.050.000 đ/m². Vách ngăn khổ lớn, cầu thang: 550.000 – 1.250.000 đ/m². Cửa xếp lá nhựa: 1.350.000 – 1.850.000 đ/m². Đơn giá đã gồm vật tư, sản xuất và lắp đặt, chưa gồm VAT; ô dưới 1 m² tính tròn 1 m²; các huyện, thị xã ngoại thành cộng 50.000 đ/m².
Ví dụ phòng ngủ có hai cửa sổ 1,2 × 1,6 m (tổng 3,84 m²): rèm tổ ong khoảng 2,1 – 4,0 triệu đồng tùy hệ và vải. Gửi ảnh ô cửa qua Zalo 0942 979 678 để nhận khoảng giá.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bật sưởi mà phòng vẫn lạnh?
Thường do hơi ấm thoát qua mặt kính cửa sổ, gió lạnh lùa vào qua khe cửa và phòng thông với cầu thang hay bếp. Theo DOE, khoảng 30% năng lượng sưởi của một ngôi nhà mất qua cửa sổ.
Rèm tổ ong có giữ ấm được không?
Có. Theo DOE, rèm tổ ong lắp khít có thể giảm từ 40% lượng nhiệt thất thoát qua cửa sổ vào mùa lạnh, tương đương khoảng 10% năng lượng sưởi; hiệu quả phụ thuộc độ kín khi lắp.
Ban ngày mùa đông có nên kéo rèm không?
Ngày có nắng nên kéo rèm lên để nắng sưởi phòng, rồi kéo xuống từ chiều tối để giữ hơi ấm, theo khuyến nghị của DOE.
Chống gió lùa qua cửa thế nào cho rẻ?
Tìm chỗ lạnh dọc mép cửa vào ngày gió mùa, thay gioăng cao su đã chai, chỉnh cánh cửa bị xệ, đóng ô thoáng không cần thiết và dùng thanh chặn khe dưới cửa đi.
Mùa hè rèm tổ ong có tác dụng không?
Có. Cùng bộ rèm đó cản nắng; theo DOE, rèm tổ ong lắp khít có thể giảm tới 60% lượng nhiệt mặt trời đi qua cửa sổ.
Rèm tổ ong cho phòng ngủ giá bao nhiêu?
Từ 550.000 đến 1.050.000 đ/m² tại Hà Nội. Ví dụ hai cửa sổ 1,2 × 1,6 m khoảng 2,1 – 4,0 triệu đồng tùy hệ và vải, đã gồm lắp đặt, chưa gồm VAT.
