Thắp hương muỗi mỗi tối, xịt phòng trước giờ ngủ, mắc màn cho con, vậy mà sáng ra chân tay vẫn đầy vết muỗi đốt. Nếu nhà bạn đang như vậy, nhiều khả năng muỗi không "sinh ra" trong phòng mà đi vào từ một vài lối cố định, và những biện pháp kể trên chỉ xử lý được phần muỗi đã vào.
Tôi là Tùng Nguyễn, kỹ sư trưởng thi công của Rèm tổ ong Đại Phát. Mỗi mùa mưa, câu chúng tôi nghe nhiều nhất khi đến khảo sát là "nhà tôi đóng cửa rồi mà muỗi vẫn vào". Bài này đi theo đúng thứ tự chúng tôi kiểm tra một căn nhà: dọn chỗ muỗi đẻ, tìm đường muỗi vào, rồi mới chọn cách chặn tại cửa.
Tóm tắt nhanh
- Dọn chỗ muỗi đẻ trước: nước đọng ở chậu cây, khay nước điều hòa, xô chậu, bể nước không đậy.
- Tìm lối vào: cửa sổ, cửa ban công, ô thoáng nhà vệ sinh, cửa sau bếp và khe hở quanh khung cửa.
- Chặn tại cửa: lưới chống muỗi cho các ô hay mở, để vẫn mở cửa lấy gió.
- Muỗi vằn đốt ban ngày: theo WHO, rộ nhất vào sáng sớm và chiều trước khi tối, nên chỉ mắc màn buổi đêm là chưa đủ.
Vì sao nhà nhiều muỗi?
Có hai nguyên nhân, thường đi cùng nhau:
- Có chỗ cho muỗi đẻ quanh nhà. Muỗi đẻ trứng trong nước đọng. Một khay hứng nước điều hòa, đĩa lót chậu cây, lốp xe cũ hay bể nước không đậy trên sân thượng đã đủ cho một đàn muỗi mới sau vài ngày. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp việc loại bỏ nơi chứa nước đọng vào nhóm biện pháp phòng muỗi quan trọng (xem WHO: Dengue and severe dengue).
- Có lối vào mà bạn không để ý. Muỗi bay theo luồng gió và mùi người vào nhà qua bất kỳ khe hở nào: cửa sổ mở để thông gió, cửa ban công, ô thoáng nhà vệ sinh, cửa sau bếp, khe dưới cửa đi.
Nhà gần ao hồ, sông, ruộng, công trình đang xây hay khu nhiều cây xanh thường nặng hơn, vì nguồn muỗi bên ngoài lớn. Khi đó dọn trong nhà chưa đủ, phải chặn ở cửa.
Bước 1: dọn chỗ muỗi đẻ trong và quanh nhà
- Đổ nước đọng ở đĩa lót chậu cây, khay hứng nước điều hòa, xô chậu, bình hoa; thay nước bình hoa vài ngày một lần.
- Đậy kín bể, chum, thùng chứa nước; kiểm tra máng xối, sênh mái và sân thượng sau mỗi trận mưa.
- Bỏ hoặc úp ngược vỏ hộp, lốp xe, đồ cũ có thể đọng nước ở ban công, sân sau.
- Thông các hố ga, rãnh thoát nước bị tắc quanh nhà.
Việc này không tốn tiền nhưng phải làm đều. Nếu nhà sạch mà muỗi vẫn nhiều, nguồn muỗi nằm ở bên ngoài và bước tiếp theo quan trọng hơn.
Bước 2: tìm đường muỗi vào nhà
Chúng tôi đi một vòng mỗi tầng và đánh dấu mọi ô có thể mở. Bảng dưới là những chỗ hay bị bỏ sót:
| Vị trí | Vì sao hay bị bỏ sót | Cách chặn |
|---|---|---|
| Cửa sổ phòng ngủ | Mở để lấy gió buổi chiều, đúng giờ muỗi vằn hoạt động | Cửa lưới tự cuốn hoặc khung cố định |
| Cửa ban công, cửa ra sân | Mở nhiều lần trong ngày, ô cửa lớn | Cửa lưới dạng xếp; nơi gió mạnh dùng dạng lùa |
| Ô thoáng nhà vệ sinh, ô kính lật | Luôn mở, ít ai để ý | Khung lưới cố định bắt vít |
| Cửa sau bếp | Mở để thoát mùi, gần rác và rãnh nước | Lưới dạng lùa hoặc cánh mở; có chuột thì dùng lưới inox 304 |
| Khe hở quanh khung cửa | Khung cũ cong vênh, gioăng hở | Bổ sung gioăng, chỉnh cánh; lưới phải lắp kín mép |
Chỉ cần một ô còn hở là muỗi vào được cả tầng. Vì vậy khi tính chi phí, hãy tính cho tất cả các ô hay mở của một tầng chứ không chỉ một phòng.
Bước 3: chặn tại cửa mà vẫn mở cửa thông gió
Cửa lưới chống muỗi là tấm lưới mắt khoảng 1,2 × 1,2 mm căng trên khung nhôm, lắp thêm vào ô cửa sẵn có. Khi đóng lưới, gió và ánh sáng vẫn vào, còn muỗi và côn trùng bay bị chặn lại; khi không cần, lưới cuộn lên, xếp gọn hoặc trượt sang một bên. WHO cũng nêu lưới cửa sổ, cửa đi là một trong các cách giảm nguy cơ muỗi tiếp xúc với người trong nhà (WHO: hỏi đáp về sốt xuất huyết).
Chọn loại lưới theo ô cửa:
| Ô cửa | Loại nên dùng | Giá tham khảo (đ/m²) |
|---|---|---|
| Cửa sổ nhôm kính mở quay, mở hất, cửa sổ lùa | Tự cuốn lọt lòng | 500.000 – 650.000 |
| Cửa đi, cửa ban công | Dạng xếp; ban công gió mạnh dùng dạng lùa | 650.000 – 850.000 / 550.000 – 1.050.000 |
| Ô thoáng, ô kính không cần mở lưới | Khung cố định | 500.000 – 1.050.000 |
| Tầng trệt có chuột, cửa sau bếp | Dạng lùa, cánh mở hoặc khung cố định lưới inox 304 | Phần cao của khoảng giá |
| Cửa sổ hướng Tây cần cả che nắng | Kết hợp rèm tổ ong | 750.000 – 1.950.000 |
Chi tiết từng loại có trong bài cửa lưới chống muỗi là gì, có mấy loại; riêng cửa sổ theo từng kiểu khung xem bài cửa lưới chống muỗi cho cửa sổ.
Cửa sổ có song sắt: nửa trái kéo lưới, nửa phải kéo rèm; mở kính lấy gió mà không lo muỗi
Hương muỗi, bình xịt, màn: dùng thế nào cho đúng
Các biện pháp này vẫn có ích, nhưng là lớp bảo vệ thứ hai:
- Màn ngủ: WHO khuyên dùng màn cả khi ngủ ban ngày, vì muỗi vằn đốt ban ngày. Trẻ nhỏ ngủ trưa nên nằm màn.
- Hương muỗi, máy xông, kem xua muỗi: WHO liệt kê trong các biện pháp cá nhân; đọc kỹ hướng dẫn, nhất là với trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.
- Vợt điện, đèn bắt muỗi: diệt được muỗi đã vào, không ngăn muỗi mới vào.
Nếu ngày nào cũng phải dùng các biện pháp trên ở mức cao, đó là dấu hiệu nên chặn từ cửa.
Khi nào nên lắp cửa lưới, khi nào chưa cần?
- Nên lắp: nhà mặt đất, nhà gần ao hồ, ruộng, nhiều cây xanh; chung cư tầng thấp và trung bình; nhà có trẻ nhỏ, người già; nhà hay mở cửa lấy gió thay vì bật điều hòa.
- Có thể chưa cần: căn hộ đóng kín cửa và bật điều hòa gần như cả ngày, không có ô thoáng nào mở. Chung cư tầng cao vẫn có muỗi theo thang máy, hành lang và ô thông gió, xem bài chung cư tầng cao có cần cửa lưới không.
Chi phí ví dụ cho một căn hộ
Giá tham khảo tại Hà Nội: tự cuốn 500.000 – 650.000 đ/m²; dạng xếp 650.000 – 850.000 đ/m²; dạng lùa, cửa chính 550.000 – 1.050.000 đ/m²; khung cố định, cánh mở 500.000 – 1.050.000 đ/m²; kết hợp rèm tổ ong 750.000 – 1.950.000 đ/m². Đơn giá đã gồm vật tư, sản xuất và lắp đặt, chưa gồm VAT; ô dưới 1 m² tính tròn 1 m²; các huyện, thị xã ngoại thành cộng 50.000 đ/m².
Ví dụ căn hộ hai phòng ngủ: hai cửa sổ 1,2 m × 1,4 m (3,36 m²) lắp tự cuốn khoảng 1.680.000 – 2.184.000 đ; cửa ban công 1,6 m × 2,2 m (3,52 m²) lắp dạng xếp khoảng 2.288.000 – 2.992.000 đ. Cả căn khoảng 4,0 – 5,2 triệu đồng. Gửi ảnh và kích thước ước chừng qua Zalo 0942 979 678 để nhận khoảng giá trước khi hẹn đo.
Câu hỏi thường gặp
Nhà nhiều muỗi là do đâu?
Thường do hai nguyên nhân đi cùng nhau: có nước đọng quanh nhà cho muỗi đẻ (chậu cây, khay nước điều hòa, bể không đậy) và có lối vào không được chặn như cửa sổ, cửa ban công, ô thoáng nhà vệ sinh, cửa sau bếp.
Đóng cửa rồi mà muỗi vẫn vào là sao?
Muỗi đi qua những ô ít ai để ý: ô thoáng nhà vệ sinh, ô kính lật, khe hở quanh khung cửa cũ, cửa sau bếp. Chỉ một ô còn hở là muỗi vào được cả tầng, nên cần kiểm tra mọi ô có thể mở.
Làm sao để vẫn mở cửa lấy gió mà không bị muỗi?
Lắp cửa lưới chống muỗi cho các ô hay mở. Lưới mắt khoảng 1,2 mm chặn muỗi nhưng vẫn cho gió và ánh sáng vào; khi không cần, lưới cuộn lên hoặc xếp gọn.
Muỗi đốt vào giờ nào?
Theo WHO, muỗi vằn truyền sốt xuất huyết đốt chủ yếu ban ngày, rộ nhất vào sáng sớm và chiều trước khi tối, nên chỉ mắc màn buổi đêm là chưa đủ.
Có nên dùng hương muỗi, bình xịt hằng ngày không?
Chúng diệt hoặc xua muỗi đã vào nhà, không ngăn muỗi mới vào. Nên coi là lớp bảo vệ thứ hai, đọc kỹ hướng dẫn với trẻ nhỏ; nếu ngày nào cũng phải dùng nhiều thì nên chặn từ cửa.
Lắp cửa lưới chống muỗi cho một căn hộ hết bao nhiêu?
Ví dụ hai cửa sổ 1,2 × 1,4 m lắp tự cuốn và một cửa ban công 1,6 × 2,2 m lắp dạng xếp khoảng 4,0 – 5,2 triệu đồng tại Hà Nội, đã gồm lắp đặt, chưa gồm VAT.
