Thợ điều hòa đã đến, vệ sinh máy, kiểm tra gas, nói máy chạy bình thường. Vậy mà chiều nào phòng khách cũng vẫn nóng, máy chạy hết công suất cả buổi. Trường hợp này rất hay gặp ở nhà phố và căn hộ ở Hà Nội, và nguyên nhân thường không nằm ở máy mà ở căn phòng.
Tôi là Tùng Nguyễn, kỹ sư trưởng thi công của Rèm tổ ong Đại Phát. Chúng tôi không sửa điều hòa; chúng tôi làm rèm và vách. Bài này giúp bạn phân biệt khi nào nên gọi thợ điều hòa, khi nào vấn đề là ở phòng, và xử lý phần phòng thế nào.
Tóm tắt nhanh
- Loại trừ lỗi máy trước: lưới lọc bẩn, dàn nóng đặt chỗ bí hoặc phơi nắng gắt, thiếu gas, công suất nhỏ so với phòng.
- Phòng thông với bếp, cầu thang: hơi lạnh liên tục thoát đi; cần khoanh vùng.
- Nắng chiếu cửa kính: DOE cho biết khoảng 76% ánh nắng chiếu vào cửa kính hai lớp tiêu chuẩn biến thành nhiệt trong phòng.
- Cách xử lý: vách ngăn khoanh vùng, rèm che kính hướng nắng, bịt khe hở.
Bước 1: loại trừ lỗi ở máy
Trước khi nghĩ đến phòng, nên chắc chắn máy đang làm việc đúng. Những việc dưới đây do thợ điều hòa kiểm tra:
- Lưới lọc và dàn lạnh bám bụi làm gió yếu.
- Dàn nóng đặt nơi bí, nắng chiếu trực tiếp hoặc thổi vào tường gần.
- Thiếu gas, rò gas.
- Công suất máy nhỏ so với diện tích và thể tích phòng theo khuyến cáo của hãng.
Nếu thợ đã xác nhận máy bình thường mà phòng vẫn nóng, hãy chuyển sang kiểm tra phòng.
Bước 2: những nguyên nhân từ căn phòng
| Dấu hiệu | Nguyên nhân thường gặp | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Đứng gần máy thì mát, ra giữa phòng thì không | Phòng thông với bếp, hành lang, phòng khác | Vách ngăn khoanh vùng khu đang dùng |
| Tầng dưới không mát, tầng trên lại mát | Cầu thang thông tầng, hơi lạnh hòa với khí nóng tầng trên | Vách chắn chân hoặc đầu cầu thang |
| Buổi chiều nóng hơn hẳn buổi sáng | Nắng hướng Tây chiếu vào mặt kính lớn | Rèm tổ ong che kính, lắp khít ô cửa |
| Cảm thấy gió nóng ở mép cửa | Khe hở quanh cửa, ô thoáng mở | Chỉnh cánh, thay gioăng, đóng ô thoáng |
| Người ra vào liên tục | Mỗi lần mở cửa mất một lượng hơi lạnh | Lối đi có vách kéo, cửa xếp gấp một phần |
Nắng chiếu kính: nguồn nhiệt hay bị bỏ qua
Theo trang hướng dẫn của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE), vào mùa nóng khoảng 76% ánh nắng chiếu vào cửa kính hai lớp tiêu chuẩn đi vào nhà và biến thành nhiệt; rèm tổ ong lắp khít có thể giảm tới 60% lượng nhiệt mặt trời đi qua cửa sổ (DOE Energy Saver, bản lưu trữ). Phòng có mặt kính lớn hướng Tây vì vậy thường nóng hơn hẳn vào buổi chiều dù điều hòa đúng công suất. Che kính bằng rèm tổ ong trên kính hoặc rèm cửa sổ lắp lọt lòng giảm phần nhiệt này ngay tại cửa.
Khoanh vùng bằng vách ngăn kéo
Với phòng thông bếp hay cầu thang, cách hiệu quả là ngăn khu đang ngồi lại khi bật máy. Vách ngăn tổ ong kéo ngang kín mép bằng nam châm, khi không bật điều hòa thì gom gọn sát tường để nhà vẫn thông thoáng. So sánh các cách ngăn trong bài ngăn phòng để bật điều hòa.
Vách tổ ong hai cánh khép ô tường dưới máy điều hòa, khoanh vùng khu đang làm lạnh
Về tiền điện: rèm và vách không làm máy "tiết kiệm" theo một tỷ lệ cố định; mức giảm phụ thuộc diện tích kính, hướng nắng và cách dùng. Phân tích nhà nào thấy rõ, nhà nào không có trong bài rèm tổ ong có giảm tiền điện điều hòa không.
Chi phí tham khảo
Vách ngăn tổ ong: vách tiêu chuẩn ray 7 mm 550.000 – 1.050.000 đ/m²; vách khổ lớn, cầu thang, điều hòa 550.000 – 1.250.000 đ/m²; khung vân gỗ cộng khoảng 100.000 đ/m²; hệ xếp xích ray 3 mm 1.050.000 – 2.000.000 đ/m². Rèm tổ ong cửa sổ, trên kính: 550.000 – 1.050.000 đ/m². Đơn giá đã gồm vật tư, sản xuất và lắp đặt, chưa gồm VAT; ô dưới 1 m² tính tròn 1 m²; các huyện, thị xã ngoại thành cộng 50.000 đ/m².
Ví dụ: chắn chân cầu thang 1,2 × 2,8 m (3,36 m²) khoảng 1,85 – 4,2 triệu đồng; rèm cho ô kính hướng Tây 2,4 × 1,6 m (3,84 m²) khoảng 2,1 – 4,0 triệu đồng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao điều hòa chạy bình thường mà phòng vẫn không mát?
Thường do phòng thông với bếp, hành lang hay cầu thang nên hơi lạnh liên tục thoát đi, do nắng chiếu vào mặt kính lớn, hoặc do khe hở quanh cửa. Nên nhờ thợ điều hòa loại trừ lỗi máy trước, rồi kiểm tra phòng.
Nắng chiếu cửa kính làm phòng nóng đến mức nào?
Theo DOE, vào mùa nóng khoảng 76% ánh nắng chiếu vào cửa kính hai lớp tiêu chuẩn đi vào nhà và biến thành nhiệt. Rèm tổ ong lắp khít có thể giảm tới 60% lượng nhiệt mặt trời qua cửa sổ.
Phòng khách thông cầu thang bật điều hòa không mát phải làm sao?
Khoanh vùng bằng vách ngăn kéo chắn chân hoặc đầu cầu thang. Cầu thang thông tầng là chỗ không khí giữa các tầng trao đổi nhiều nên hơi lạnh bị hòa với khí nóng từ tầng trên.
Lắp vách ngăn có giảm tiền điện không?
Có thể, nhưng không theo một tỷ lệ cố định; mức giảm phụ thuộc diện tích khu được khoanh vùng, diện tích kính, hướng nắng và cách dùng máy.
Chắn cầu thang giữ lạnh hết bao nhiêu?
Ô 1,2 × 2,8 m (3,36 m²) làm vách tổ ong khoảng 1,85 – 4,2 triệu đồng tại Hà Nội, đã gồm lắp đặt, chưa gồm VAT.
